Luchtkwalititeit

Luchtkwaliteit is afgelopen jaren verbeterd, maar voldoet niet aan gezondheidsnormen
De luchtkwaliteit in Utrecht is verbeterd. De [Europese grenswaarde] voor fijnstof worden in Utrecht overal gehaald, die voor stikstofdioxide bijna overal.
Wanneer de luchtkwaliteit voldoet aan de Europese grens- en streefwaarden, betekent dit niet dat de gezondheid voldoende wordt beschermd. De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) heeft voor een aantal stoffen in de lucht ook advieswaarden opgesteld. Deze zijn over het algemeen strenger dan de Europese grenswaarden. En zelfs als de hoeveelheid van deze stoffen in de lucht lager is dan de WHO-advieswaarden kunnen nog steeds nadelige gezondheidseffecten en voortijdige sterfte optreden.

Wat is luchtverontreiniging en wat zijn gezondheidseffecten hiervan?
Luchtverontreiniging bestaat uit een mengsel van stoffen zoals fijnstof, stikstof(di)oxide en ozon. Fijnstof is een verzamelnaam voor alle vaste en vloeibare deeltjes in de lucht die zo klein zijn dat ze kunnen worden ingeademd. Fijnstof komt bijvoorbeeld van landbouw, verkeer, industrie en houtstook.
Stikstofoxiden (stikstofmonoxide en stikstofdioxide) komen vrij bij alle verbrandingsprocessen, bijvoorbeeld bij gemotoriseerd verkeer.
Ozon beschermt tegen schadelijke straling van de zon, maar is bij verhoogde concentraties schadelijk. Het ontstaat uit een reactie tussen stikstofoxiden en vluchtige koolwaterstoffen.

Gezondheidseffecten van blootstelling aan fijnstof, stikstofdioxide en ozon zijn met name het ontstaan en verergeren van luchtweg- en longaandoeningen (waaronder longkanker) en van aandoeningen van hart- en bloedvaten en vroegtijdige sterfte.

Ziektelast door luchtverontreiniging
In Nederland is bijna 6% van de totale ziektelast toe te schrijven aan blootstelling aan milieufactoren. Alleen al blootstelling aan fijnstof is verantwoordelijk voor zo’n 4% van de ziektelast. Na roken (13%) behoort luchtverontreiniging daarmee tot één van de belangrijkste risicofactoren, in dezelfde orde van grootte als overgewicht (5%) en
weinig lichamelijke activiteit (3-4%). In stedelijke gebieden is de bijdrage aan de totale ziektelast hoger en varieert dit tussen de 8 en 12%.

Luchtkwaliteit in Utrecht vergelijkbaar met andere grote steden
De luchtkwaliteit in Utrecht is vergelijkbaar met die in andere grote steden in Nederland. De verbetering van de luchtkwaliteit in de afgelopen tientallen jaren zet zich naar verwachting ook in de toekomst door. Lokaal kan luchtverontreiniging nog wel zorgen voor een (tijdelijke) blootstelling aan (sterk) verhoogde concentraties van luchtverontreinigende stoffen.

Concentratie stikstofdioxide landelijk vergeleken*:

Luchtkwaliteit (stikstofdioxide concentratie) in Utrecht is vergelijkbaar met andere grote steden, maar minder goed dan landelijk en de regio  

(Bron: DVS van waarstaatjegemeente.nl, 2015)

Verkeer is een belangrijke bron van luchtverontreiniging
Wegverkeer in Utrecht is een belangrijke bron van luchtverontreiniging. In 2030 verbetert de luchtkwaliteit in Utrecht naar verwachting wel, maar is het wegverkeer nog steeds de grootste lokale bron voor luchtvervuiling. Een groot deel van de totale verontreiniging komt van buiten de stad en dit deel zal in de toekomst in verhouding toenemen.

Bijdrage aan roet in de lucht 2015 en 2030:

Roetconcentraties nemen in Utrecht af van 2015 tot 2030. Wegverkeer blijft een belangrijke bron van luchtverontreiniging. Groot deel van de totale verontreiniging komt van buiten de stad
 
(Bron: RIVM Gezonde Omgeving Utrecht (GO! Utrecht) Briefrapport 2017-0189 / Gemeente
Utrecht raadsbrief Luchtkwaliteit en gezondheid 3 1 2018)

Luchtkwaliteit in Utrecht gemeten
In Utrecht wordt via het Utrechts Luchtmeetnet op meer dan zestig meetpunten de stikstofdioxide hoeveelheid in de lucht gemeten. Daarnaast zijn er drie meetpunten van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit van het RIVM waar fijnstof, stikstofoxiden en ozon wordt gemeten.

* Dit is de (bevolkingsgewogen) gemiddelde concentratie van stikstofdioxide.



Lees verder over Luchtkwaliteit:

Kan deze website beter?