Naar de inhoud

Kansrijke start

Wat houdt het in?

Kansrijke start

De eerste duizend dagen van een kind zijn van groot belang en hebben een grote impact op het verdere leven van het kind. Het landelijke actieprogramma Kansrijke Start heeft als doel meer kinderen de best mogelijke start van hun leven te geven. Het is belangrijk hierbij te kijken naar de behoeften aan (aanstaande) ouders. De zorg rondom de zwangerschap en de eerste levensjaren van een kind staat hierbij centraal. Verschillende zorgprofessionals dragen bij om de start van een kind kansrijk te laten zijn.
 

14 vrouwen in een kwetsbare situatie zijn geïnterviewd over een kansrijke start voor hun kind

Verdiepende interviews zijn gehouden met 14 kwetsbare vrouwen uit Utrecht die zwanger waren of een kind hadden van maximaal twee jaar oud. Wat hebben zij nodig om eigen regie te voeren in hun situatie om zo een kansrijke start te bieden aan hun (ongeboren) kind? De vrouwen hebben diverse migratieachtergronden en zijn tussen de 26 en 39 jaar. Alle vrouwen hebben een partner en meerdere kinderen.

Utrechtse vrouwen in een kwetsbare situatie ervaren verschillende problemen voor een kansrijke start van kinderen

Interviews met 14 Utrechtse moeders in een kwetsbare situatie laten zien dat zij verschillende problemen ervaren die een kansrijke start van een kind kunnen belemmeren. De vrouwen geven aan dat zij een goede voorbereiding op de zwangerschap en het moederschap missen. Er is bijvoorbeeld angst en onwetendheid over de bevalling en borstvoeding geven verloopt stressvol. Gebrek aan kennis en aan vaardigheden om kennis toe te passen, liggen hieraan ten grondslag. Veel vrouwen ervaren eenzaamheid en hebben geen sociaal netwerk om op terug te vallen. Ook de financiële situatie is een bron van stress voor bijna alle vrouwen.

Een ander probleem is de toegankelijkheid van de zorg rondom zwangerschap en geboorte. Deze zorg sluit niet altijd aan op de behoeften van de moeders. Zij voelen zich bijvoorbeeld negatief bestempeld, omdat zij in een ‘achterstandswijk’ wonen of door hun culturele achtergrond. Andere voorbeelden zijn dat ze onvoldoende aandacht voor hen als moeder ervaren, er was alleen aandacht voor de baby, of ze zijn de Nederlandse taal niet (voldoende) machtig  en dat staat goed contact met de zorgverlener in de weg.

Sociale steun en goede toegang tot zorg zijn nodig voor een kansrijke start

De geïnterviewde vrouwen hebben het meest behoefte aan sociale steun van hun partner, familie en vrienden wanneer zij problemen ervaren. Daarnaast is betere aansluiting op de bestaande zorg gewenst. Hierbij is belangrijk voor de vrouwen dat ze erkenning krijgen voor ervaren problemen, er geluisterd wordt en niet alleen de medische kant of de ontwikkeling van de kinderen wordt besproken.

Ook 21 zorgprofessionals zijn geïnterviewd over een kansrijke start

De werkgroep Kansrijke Start van de regio Utrecht heeft 21 zorgprofessionals in 2019 geïnterviewd over de eerste duizend dagen van het kind. Deze interviews zijn onder andere gehouden met verloskundigen, huisartsen, jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen, maatschappelijk medewerkers, beleidsmedewerkers, adviseurs en een klinisch psycholoog. Hen is gevraagd wat zij zien als een kansrijke start, wat er goed gaat en wat er nog verbeterd kan worden. De resultaten van de interviews zijn opgenomen in deze uitgave van de werkgroep Kansrijke Start.  

Een kansrijke start draait om goed georganiseerde zorg

Wanneer zorgprofessionals wordt gevraagd waar een kansrijke start om draait, noemen zij het vaakst samenwerking en goed georganiseerde zorg rondom ouders en kinderen in een kwetsbare situatie. Daarnaast gaat het volgens hen om de relatie tussen ouders en hulpverleners. Bijvoorbeeld  een passende houding en benadering door de hulpverlener, waardoor hij het vertrouwen van de ouder krijgt. De geïnterviewde professionals vinden dat een kansrijke start ook gaat om het aanspreken en opbouwen van het sociale netwerk van ouders. Het is belangrijk dat iemand uit de buurt naar kwetsbare gezinnen omkijkt zodat zij steun krijgen bij problemen die ze ervaren.

 


Tot slot denken professionals bij een kansrijke start vaak aan de multiproblematiek bij ouders in een kwetsbare situatie. Er zijn problemen op meerdere gebieden, zoals psychische problematiek, schulden en armoede, een (verstandelijke) beperking, ongezonde leefstijl, gebrek aan goede woonomstandigheden en laaggeletterdheid.

Zorgprofessionals denken bij een kansrijke start aan:

Bij een kansrijke start denken professionals vooral aan goed georganiseerde zorg en samenwerking, en een goede relatie tussen ouder en hulpverlener.